Zaburzenia Integracji Sensorycznej u dzieci, to zespół trudności związanych z nieprawidłowym odbieraniem i interpretowaniem przez układ nerwowy informacji pochodzących z receptorów zmysłów. W wyniku tych zaburzeń, bodźce które u zdrowych jednostek są automatycznie odbierane i przetwarzane, są przez dziecko interpretowane w nieprawidłowy sposób, a reakcje dziecka są nieadekwatne do odbieranych zmysłami informacji.
Jak rozpoznać dziecko unikające wrażeń sensorycznych?
Bywa, że spokojne, nie przejawiające aktywności dziecko, przez rodziców postrzegane jest jako wyjątkowo grzeczne i spokojne. Rodzice cieszą się, że dziecko nie budzi się w nocy, nie płacze, zajmuje się sobą. Tymczasem takie zachowanie może świadczyć o zaburzeniu i jest charakterystyczne zarówno dla spektrum autyzmu, jak i dla niektórych innych form zaburzeń w których występuje niepełna integracja sensoryczna.
Będzie to dziecko, które nie lubi gdy je dotykać, próbuje wycofywać się przy przytuleniu lub reaguje płaczem bądź złością. Dzieci takie nie odczuwają potrzeby eksploracji nowości. Później wchodzą w fazę manipulacji, przy czym faza manipulacji niespecyficznej (badania przedmiotu wszystkimi zmysłami, może się nie pojawić, bądź być mocno ograniczona). Dzieci unikające bodźców nie będą również lubić zmian wysokości i ruchu. Nie lubią być podnoszone, miewają nudności przy szybszej jeździe wózkiem. Mogą również mało jeść i wykazywać wrażliwość na zapachy. W przypadku obserwacji takich trudności, warto udać się na konsultacje lekarską.
Diagnoza i terapia Integracji Sensorycznej
Aby pomóc dziecku w prawidłowym funkcjonowaniu w ramach zaburzeń IS, konieczna jest terapia integracji sensorycznej, przed którą dziecku potrzebna jest diagnoza obszaru i jakości tych zaburzeń. Częścią diagnozy jest obserwacja zachowania dziecka przez rodziców i opiekunów oraz wnioski wyciągnięte z tych obserwacji. Kolejnym etapem diagnozy jest przebadanie dziecka specjalnie opracowanymi narzędziami oraz analiza wyników badań przez terapeutę specjalistę Integracji Sensorycznej.
Do narzędzi specjalistycznych, służących diagnozie Integracji Sensorycznej należy kilka kwestionariuszy:
Arkusz Obserwacji Klinicznej w jego ramach dziecko wykonuje różnego rodzaju ćwiczenia (motoryka, lateralizacja, skupianie uwagi, postrzeganie, równowaga, napięcie mięśniowe i inne), a pomiar wykonania ćwiczeń odnosi się do norm odpowiednich dla wieku dziecka.
Kwestionariusz Rozwoju Sensomotorycznego szczegółowy wywiad z rodzicami bądź opiekunami dziecka, pozwalający stwierdzić występowanie niepokojących objawów lub nieprawidłowości w rozwoju sensomotorycznym dziecka. W ramach badania kwestionariuszowego stosuje się kwestionariusze ogólne, ryzyka zaburzeń integracji sensorycznej niemowlęcia, wrażliwości dotykowej małych dzieci, ryzyka zaburzeń integracji dzieci starszych.
Testy Integracji Sensorycznej opracowane przez Zoe Mailloux i Jean Ayres testy badające sprawność i rekcje dziecka w odniesieniu do jego wieku i polskiej standaryzacji.
Cała diagnoza tego, na jakim poziomie jest Integracja Sensoryczna dziecka oraz czy, i na jakim poziomie, występują zaburzenia, zabiera od trzech do czterech spotkań, trwającym po około godzinę.